Teknenin kendisi

Yelkenli tekne bolumleri: her parca adiyla

Tekneyi dondur, bir parcaya dokun ve adini oku; ya da listeden bir parca sec, tekne dogru tarafi sana cevirsin.

Yandan gorunus, kesit
1234567891011121314151617181920212223242526272829303132333435363738394041424344454647
Ustten guverte, bas yukarida
12345678910111213141516171819202122232425262728293031323334353637383940414243

Cizilen tekne, kanat salmali ve dumen dolabi olan yaklasik 12 metrelik bir gezi slupu, yani en cok karsilasacagin tekne. Kec, katamaran ve dinginin farki donanimda, adlarda degil.

Tekne ve su alti

1Bas

Teknenin on bolumu, bodoslamadan borda duzlestigi yere kadar.

2Bodoslama

Basin on kenari, suyla ilk bulusan yer.

3Ayna

Tekneyi arkadan kapatan yuzey.

4Su ustu bordasi

Teknenin su hattinin ustundeki yan yuzeyleri.

5Su hatti

Teknenin tasarim yukunde suyla bulustugu cizgi.

6Su ustu yuksekligi

Su hattindan guverteye olan mesafe; buyudukce guverte daha kuru kalir.

7Borda kusagi

Guverte kenari boyunca uzanan profil, yanasirken olan carpmalari alir.

8Salma

Teknenin altindaki balastli kanat: agirligi dipte tutar ve ruzgar altina kaymayi engeller.

Kanat salma

Derin ve dar: orsaya iyi gider, altinda daha cok su ister.

Uzun salma

Tekne boyunun buyuk bolumu boyunca uzanir: rotada daha stabil, manevrada daha hantal.

Hareketli salma

Sabit salma yerine kuyusuna cekilen levha, sig sular icin.

9Balast

Salmaya dokulmus ya da altina civatalanmis agirlik; tekneyi dogrultur.

10Dumen yelpazesi

Kicta akisi saptirarak tekneyi ceviren levha.

11Dumen rodu

Yelpazeden tekne icine, dumen mekanizmasina giden mil.

12Skeg

Dumenin onundeki sabit kanat: onu tutar ve korur.

13Pervane

Motor milinden doner, tekneyi motorla yurutur.

Pervane safti

Sanzimandan pervaneye giden mil.

Salmastra kutusu

Saftin tekneden ciktigi yerdeki sizdirmazlik; suyu disarda tutar.

Deniz suyu vanasi

Borda deliginin vanasi; hortum patlarsa kapatilir.

Borda gecisi

Suyun girip ciktigi tekne gecisi.

Zehirli boya

Su hattinin altindaki boya, yosun ve midyeyi yavaslatir.

Anot

Pervane ve diger metal parcalar yerine kendi yenir: tuzlu suda cinko, tatli suda magnezyum.

14Yuzme platformu

Aynadaki basamak, sudan ya da bottan cikmak icin.

Borda merdiveni

Aynaya ya da bordaya asilan katlanir merdiven.

Yan salmalar

Iki sig salma, gel-git cekilince tekneyi dik oturtur.

Dumen sektoru

Dumen rodu uzerindeki parca, dumen telleri buradan ceker.

Guverte ve donanim

1Guverte

Bas guverteden kokpite kadar calisma yuzeyi.

2Kamara ustu

Kamaranin uzerindeki yukselti, asagida yukseklik kazandirir.

3Mezarna

Kokpit ya da kaporta agzinin yukseltilmis kenari, suyu tutar.

4Bas guverte

Diregin onundeki guverte, capa isleri burada yapilir.

5Yan guverte

Kamara ustu ile ayak tirnagi arasinda her iki bordadaki gecit.

6Ayak tirnagi

Guverte kenarindaki alcak set, ayaga dayanak verir.

7Zincirlik

Bastaki capa zinciri bolmesi.

8Bas makarasi

Bodoslamadaki makara, zincir bunun uzerinden gecer.

9Irgat

Zinciri alan vinc, elle ya da elektrikli.

15Capa

Tekneyi zemine baglar; tipi zemine gore secilir.

Kurallarda Kural 30

Capa zinciri

Capa ile tekne arasindaki zincir ya da zincir ve halat; denize verilen zincir boyuna kaloma denir.

10Koc boynuzu

Iki boynuzlu donanim: halat hizlica baglanir, yuk altindayken cozulur.

Baba

Baglama ve yedek icin saglam cift babalar.

11Kurtagzi

Halati duzgun yonlendirir, yenmesini onler.

12Vardavela teli

Guverte cevresindeki teller, denize dusmeyi onler.

13Vardavela punteli

Vardavela tellerini tasiyan dikme.

14Bas korkulugu

Bastaki korkuluk, bas guvertede calisirken tutunulur.

15Kic korkulugu

Kictaki korkuluk; can simidi genelde burada durur.

16Bas kaporta

Bas kamaranin ustundeki kaporta, kamara girisi kapanirsa cikis yolu.

17Kamara girisi

Asagiya ana giris, gecme kapaklar ve surgulu kapakla kapanir.

Giris kapaklari

Girisi sudan ve havadan kapatan gecme kapaklar.

18Guverte kaportasi

Salona ya da kamaraya isik ve hava verir.

19Lumbuz

Borda ya da kamara ustundeki pencere; acilanlar havalandirir.

20Dorade havalandirmasi

Havayi asagi alir, serpintiyi disarda birakir.

Frengi deligi

Guverteden ya da kokpitten suyu tahliye eden delik.

21Cenova rayi

Yan guvertede uzanan ray; uzerindeki araba on yelken iskotasini yonlendirir.

22Ana iskota arabasi rayi

Ana iskota makarasinin uzerinde gezdigi enine ray.

Kaymaz yuzey

Guverte dokusu, islakken ayagi tutar.

23Tutamak

Kamara ustundeki el tutamagi, basa giderken tutunulur.

Baglama halatlari

Tekneyi iskeleye baglayan halatlar: bas, kic ve spring.

Spring halati

Capraz baglama halati, teknenin iskele boyunca gitmesini engeller.

Usturmaca

Borda ile iskele ya da komsu tekne arasina asilir.

Direk ve bumba

16Direk

Direk yelkenleri tasir; silyon feneri diregin on yuzunde, yaklasik yari yuksekliginde durur, en tepede degil.

Kurallarda Kural 23

17Direk basi

Tepede: mandar makaralari, ruzgar oku, anten ve cogu teknede demir feneri ya da uc renkli fener.

Kurallarda Kural 25

18Direk iskacasi

Direk topugunun oturdugu yuva, omurga ya da kamara ustunde.

Direk topugu

Diregin alt ucu.

19Direk bogazi

Diregin guverteyi gectigi guclendirilmis aciklik.

20Gurcata

Carmiklarin acisini acan cubuklar, diregi dik tutar.

21Bumba

Ana yelkenin alt yakasi boyunca uzanan yatay direk.

22Bumba bogazi

Bumbayi direge baglayan mafsal.

23Bumba abosu

Bumbayi asagi ceker, ana yelkenin ustten burulmasini engeller.

24Mantilya

Ana yelken indirildiginde bumbayi tutar.

Balon yelken gonderi

Balon yelkenin karula kosesini ruzgarustune tasir.

Civadra

Basin onundeki direk, pupa yelkeninin karula kosesi buraya baglanir.

Gonder mantilyasi

Balon gonderini yukaridan tutar.

Gonder abosu

Askiya karsi gonderi asagida tutar.

Sabit arma

25Bas istralya

Direk basindan basa giden tel, diregin arkaya devrilmesini onler.

26Kic istralya

Direk basindan kica giden tel; gerilince diregi buker ve ana yelkeni yassilastirir.

27Carmiklar

Bordalardaki teller, diregi enine tutar.

Ust carmik

Carmik sacindan gurcata ucundan gecerek direk basina gider.

Alt carmik

Guverteden gurcatalarin altindaki direge gider.

Kosar istralya

Ruzgarustunde gerilerek diregi destekleyen ayarlanabilir istralya.

28Liftin

Istralyayi ya da carmigi geren vidali gergi.

24Carmik saci

Carmiklarin baglandigi tekne ya da guverte uzerindeki saglam nokta.

Tel basligi

Telin ucundaki baslik; arma en cok burada kopar.

Hareketli arma

29Mandar

Yelkeni kaldiran halat.

Ana yelken mandari

Ana yelkeni kaldirir.

Flok mandari

On yelkeni kaldirir.

30Ana iskota

Bumbanin ne kadar birakildigini, dolayisiyla ana yelkeni ayarlar.

25Flok iskotalari

On yelkeni trimleyen iki halat, her bordaya bir tane.

Alt yaka gergisi

Iskota kosesini bumba boyunca geri ceker ve ana yelkeni yassilastirir.

Cunningham

On yakayi asagi ceker ve ruzgar sertlestiginde karni one alir.

Camadan halati

Camadan vururken camadan matafyonunu bumbaya ceker.

Sarma halati

On yelkeni istralya etrafinda sarar.

26Vinc

Disli tamburlu makine, yuklu iskota ya da mandari almak icin guc verir.

Vinc kolu

Sokulebilir kol; denize ucmadan cikar.

27Stoper

Yuklu halati tutar, vinci bir sonraki icin serbest birakir.

31Makara

Halatin yonunu degistirir ya da kuvvet kazandirir.

28Ana iskota arabasi

Ray uzerindeki araba, iskotaya dokunmadan bumba acisini belirler.

Cenova arabasi

Ray uzerindeki araba, iskota cekis acisini belirler.

Kavanca onleyici

Bumbadan one giden halat, pupa seyrinde kazara kavanca etmeyi onler.

Balon yelken brasi

Balon gonderini ve balonun karula kosesini kontrol eder.

Yelkenler

32Ana yelken

Diregin arkasinda, bumba boyunca basilan yelken.

33On yelken

Kucukse flok, diregi geciyorsa cenova.

Balon yelken

Pupa seyri icin buyuk ve hafif yelken.

Genaker

Pupa seyri icin asimetrik yelken, az kisiyle daha kolay.

Firtina floku

Agir hava icin kucuk ve guclendirilmis on yelken.

Firtina ana yelkeni

Firtinada camadanli ana yelken yerine basilan kucuk yelken.

34Lata

Arka yakanin formunu tutan cubuk.

Camadan matafyonlari

Ana yelkeni kuculten matafyon ve baglama sirasi.

On yaka

Yelkenin on kenari.

Arka yaka

Yelkenin arka kenari.

Alt yaka

Yelkenin alt kenari.

Mandar kosesi

Yelkenin ust kosesi, mandar buraya baglanir.

Karula kosesi

Yelkenin alt on kosesi.

Iskota kosesi

Alt arka kose, iskota buraya baglanir.

Gircala

Yakaya dikilmis halat; direk ya da bumba kanalinda kayar.

Filamalar

Yelkendeki ipler, akisin yelkeni yalayip yalamadigini gosterir.

35Sarma sistemi

Bastaki tambur, on yelkeni istralya etrafinda sarar.

Lazy jack halatlari

Indirilen ana yelkeni bumba uzerinde yakalayan halatlar.

Lazy bag

Bumba boyunca torba, indirilen ana yelken icine duser.

Ana yelken kilifi

Tekne bagliyken yelkeni gunesten korur.

36Uc renkli fener

Direk basinda kirmizi, yesil ve beyaz sektorlu tek fener: yelkenle seyirde ayri borda ve pupa fenerleri yerine yakilir, onlarla birlikte gosterilmez.

Kurallarda Kural 25

37Demir feneri

Direk basinda cepecevre beyaz fener, demirdeyken yakilir.

Kurallarda Kural 30

Kokpit ve dumen

29Kokpit

Tekne buradan yonetilir ve calisilir; uzun seyirde ekip burada yasar.

Kurallarda Kural 5

30Dumen dolabi

Dumen yelpazesini teller ya da hidrolikle cevirir.

Yeke

Dogrudan dumen roduna takili kol: basit ve hassas, kucuk teknelerde yaygin.

31Dumen konsolu

Dumen dolabini, pusulayi ve motor kumandasini tasiyan sutun.

Pusula mahfazasi

Dumendeki seyir pusulasini tasiyan govde.

32Dumen pusulasi

Dumencinin rota tuttugu pusula; kendi sapma cetveli vardir.

33Gostergeler

Parakete, iskandil ve ruzgar gostergesi: hiz, derinlik, ruzgar acisi.

34Harita plotteri

Mevkii elektronik haritada gosterir; gozculugun yerini tutmaz.

Kurallarda Kural 5

Otopilot

Verilen rotayi tutar; senin yerine gozculuk yapmaz.

Kurallarda Kural 5

35Gaz ve sanziman kolu

Devri ve ileri, bos ya da geri hareketi verir.

Motor paneli

Kontak, yag basinci ve sarj lambalari, saat sayaci.

36Kokpit dolabi

Oturagin altinda usturmaca, halat ve yelken bolmesi.

37Kokpit oturaklari

Ekibin oturdugu yer; seyirde ruzgaralti tarafi daha rahat.

Kokpit masasi

Konsoldan ya da tabandan acilir.

Kokpit frengileri

Dolan kokpitin suyunu disari bosaltir.

38Seyir fenerleri

Yelkenle: borda fenerleri ve pupa feneri, ya da direk basinda uc renkli. Motorla giderken makineyle yurutulen tekne olursun ve silyon feneri eklenir.

Kurallarda Kural 25

38Serpinti tentesi

Kamara girisinin ustunde katlanir tente.

Bimini

Kokpit ustunde gunes ve yagmur tentesi.

Radar kemeri

Kictaki cerceve, radar, anten ve gunes panelini tasir.

Imdat yekesi

Dumen mekanizmasi bozulursa dogrudan dumen roduna takilir.

Koni

Yelkenler basiliyken motorla giderken tepesi asagi siyah koni: en cok unutulan isaret.

Kurallarda Kural 25

Motor ve sistemler

39Motor

Yardimci dizel: pervaneyi cevirir ve akuleri sarj eder.

Yakit tanki

Motorun mazotu; motorun durmasinin en sik sebebi kirli yakittir.

Deniz suyu filtresi

Sogutma pompasindan once yosunu tutar.

Akuler

Servis akusu tekneyi besler, mars akusu motoru calistirir.

Aku salteri

Akuleri keser; tekneden ayrilirken kapatilir.

Alternator

Motor calisirken akuleri sarj eder.

39Elektrik paneli

Isik, pompa, gosterge ve telsiz sigortalari.

Sahil elektrigi

Tekneyi iskeleden besler ve sarj cihazini calistirir.

Tatli su tanki

Icme ve yikanma suyu; kapasitesi seyrin uzunlugunu belirler.

Hidrofor

Tatli su sisteminde basinci tutar.

Sicak su boyleri

Motordan ya da sahil elektriginden isinir.

Sintine pompasi

Sintinedeki suyu atar; elle olani el altinda olmali.

Atik tanki

Yasal olarak denize basilana kadar atigi tutar.

Tup dolabi

Disari bosalan sizdirmaz bolme, cunku gaz havadan agirdir.

Yakit filtresi ve su ayirici

Suyu ve kiri motordan once tutar.

Gaz regulatoru

Tup basincini ocagin istedigi seviyeye dusurur.

Gaz selenoidi

Tupun yaninda duran elektrikli valf; gaz mutfaktan kesilir.

Sintine alarmi

Su yukselince oter; patlayan hortum son ana kadar ses cikarmaz.

Ic hacimler

40Bas kamara

Bastaki kamara: denizde gurultulu ve hareketli, marinada cok iyi.

41Salon

Ana yasam alani: masa, koltuklar ve ekibin toplandigi yer.

Salon masasi

Katlanir ya da inen masa; yalpada tabaklarin durmasi icin kenarligi olmali.

42Mutfak

Ocak, eviye ve buzdolabi, genelde kamara girisinin yaninda.

Ocak

Yalpada yatay kalmasi icin gimbal uzerinde.

Eviye

Su hattinin ustune bosalir, yoksa geri basar.

Buzdolabi

Ustten yuklemeli, kapak acilinca sogugu dokulmesin.

43Tuvalet

Tuvalet ve lavabo; deniz suyu vanalari da buraya ait.

44Kic kamara

Kokpitin altinda, denizde en sakin yatak.

45Seyir masasi

Harita masasi, telsiz, gostergeler ve elektrik paneli.

Kurallarda Kural 5

Yatak

Denizde yataktan dusmemek icin dusme onleyici bez gerekir.

Kamara tabani

Ic hacimlerin zemini.

46Sintine

Tekne icindeki en alcak yer, su pompalanmadan once burada toplanir.

Perde

Enine bolme: tekneyi guclendirir ve kamaralari ayirir.

Postalar ve ic izgara

Tekne icindeki enine yapi; cam elyaf teknede ayri postalar degil, kalipli bir izgaradir.

Boyuna guclendirme

Tekne boyunca uzanan yapisal eleman; bordayi ve tabani boyuna baglar.

Elbise dolabi

Yagmurluk ve kiyafetlerin asildigi dolap.

Guvenlik

40Can sali

Icine tirmanilir, inilmez: tekne ancak batarken terk edilir.

Can yelegi

Gece, kotu havada ve tek kisilik vardiyada giyilir.

Emniyet kemeri

Emniyet halatiyla birlikte seni tekneye bagli tutar.

41Guverte can halati

Guverte boyunca serit; kokpitten cikarken emniyet halatini buna kancalarsin.

42Can simidi

Denize dusene atilir; genelde kic korkulugunda simsek isigiyla asilidir.

Isaret samandirasi

Bayrakli yuzer sirik, denize dusme yerini isaretler.

Yangin sondurucu

Biri mutfagin, biri motorun yakininda; ikisine de atesin icinden gecmeden ulasilmali.

Isaret fisekleri

Tehlike isaretleri; sezon oncesi son kullanma tarihlerini kontrol et.

Kurallarda Kural 37

EPIRB

Kimligini ve mevkiini uydu uzerinden arama kurtarmaya iletir.

Ilk yardim cantasi

Kuru, el altinda ve icerik listesiyle.

43VHF telsiz

Tekneler, marina ve Sahil Guvenlik ile haberlesme; 16. kanal tehlike ve cagri icin.

AIS

Yakindaki tekneleri ve en yakin yaklasma noktasini gosterir, catisma riski bununla degerlendirilir; gozculugun yerini tutmaz.

Kurallarda Kural 7

47Radar reflektoru

Kucuk teknenin baskasinin radarinda daha iyi gorunmesini saglar.

Sis duduku

Kisitli goruste yolda ya da demirde olan teknenin isaretlerini verir.

Kurallarda Kural 35

Gemi cani

20 metreden itibaren zorunlu, 100 metreden itibaren ayrica gong; daha kucuk tekne etkili bir ses isareti verecek baska bir yol bulundurur.

Kurallarda Kural 33

Gunduz isaretleri

Demirdeyken kure, karaya oturunca uc kure: fenerlerin gunduz karsiligi.

Kurallarda Kural 30

Tekne parcalari hakkinda en cok sorulanlar

Teknenin on tarafina ne denir?

Bas. Suyu ilk yaran on kenari bodoslamadir. Arka tarafa kic, kici kapatan duz yuzeye ayna denir.

Yelkenlideki dumen carkinin adi nedir?

Dumen dolabi. Yelkenlide bir konsolun uzerinde durur; ayni konsolda pusula mahfazasi ve motor kumandasi bulunur. Kucuk teknelerde bunun yerine dumen rodunun ustunde yeke vardir.

Yelkenlideki halatlarin adlari nedir?

Teknede her halatin kendi adi vardir: yelkeni kaldirana mandar, trimini yapana iskota denir. Diregi tutan teller sabit armadir: bas istralya, kic istralya ve carmiklar.

Sabit arma ile hareketli arma arasindaki fark nedir?

Sabit arma diregi tutar ve hareket etmez: istralyalar, carmiklar, liftinler, carmik saclari. Hareketli arma her manevrada calisir: mandarlar, iskotalar, bumba abosu, camadan halatlari ve sarma halati.

Yelkenlinin altindaki sivri parcanin adi nedir?

Salma. Balasti dipte tasiyip tekneyi dik tutar ve ruzgar altina kaymayi engeller; kanat salma derin ve dardir, uzun salma tekne boyunun buyuk bolumu boyunca uzanir.

Yelkenin bolumlerinin adlari nedir?

Uc kenar: on yaka, arka yaka ve alt yaka. Uc kose: mandar kosesi, karula kosesi ve iskota kosesi. Latalar arka yakayi tutar, filamalar akisin yelkeni yalayip yalamadigini gosterir.