Burada COLREG kurallarının 1'den 38'e kadar tamamı sade dille anlatılıyor, her açıklamanın yanında kuralın kendi ifadesi duruyor. Her kuralın bir deniz örneği var: ne görürsün, ne yaparsın ve yanlış yaparsan ne olur.
Belirli bir şey mi arıyorsun? C bölümünün seyir fenerleri ve gündüz işaretleri üç açıdan çizilmiş: fenerler sayfası. D bölümünün ses sinyalleri dinlenebilir: sinyaller sayfası. Aynı konuyu aralıklı tekrarla pekiştiren 118 kart da var.
En çok sorulan kurallar: kural 5 gözcülük, kural 6 emniyetli hız, kural 13 yetişip geçme, kural 14 baş baş karşılaşma, kural 15 kesişen rotalar, kural 18 tekneler arası yükümlülükler, kural 19 kısıtlı görüş.
Kural dizini
Genel hükümler
Bu kurallar nerede geçerli, ihlalinden kim sorumlu ve her tekne tipi nasıl adlandırılıyor.
Kural 1 Kurallar nerede geçerli
Kurallar açık denizlerde ve bunlara bağlı, deniz teknelerinin girebildiği tüm sularda geçerlidir. Yetkili idareler demirleme yerleri, limanlar, nehirler ve göller için özel kurallar koyabilir, ancak bunlar bu kurallara olabildiğince yakın olmalıdır. Savaş gemileri, konvoy halindeki tekneler ve filo halinde avlanan balıkçılar ek fener ve işaret taşıyabilir, yeter ki bunlar kurallardaki fenerlerle karıştırılamasın.
Nehirde iç su kuralları geçerlidir. Açığa çıktığın anda COLREG işler. Savaş gemisinde bilmediğin bir fener düzeni görürsen bu izin verilen ulusal bir işarettir, ama tasarım gereği «kumanda altında değil» diye okunmamalıdır.
İngilizce özgün metin
Kural 2 Sorumluluk ve kurallardan ayrılma hakkı
Diğer hepsinden daha ağır iki kısa fıkra. Birincisi: kurallara uymak, olağan gemicilik pratiğini ya da olayın özel koşullarını ihmal edeni sorumluluktan kurtarmaz. İkincisi: kuralların yorumunda ve uygulanmasında, ani tehlikeyi önlemek için kurallardan ayrılmayı gerekli kılabilecek bütün seyir ve çatışma tehlikeleri ile teknelerin kendi kısıtları dahil her özel koşul göz önünde tutulur.
Rotasını koruyan tekne sensin ve rotayı korumak zorundasın. Karşıdaki dönmüyor, otuz saniye kaldı. Kural 2 diyor ki «kitapta böyle yazıyor» diye rotayı korumak ve ona bindirmek senin de kusurundur. Durumu kurtaracak tarafa dön.
İngilizce özgün metin
Kural 3 Kim nasıl adlandırılıyor
Kimin yol vereceğine tanımlar karar verir. En sık karışan iki benzer terim şunlar:
- Kumanda altında olmayan tekne: olağanüstü bir durum nedeniyle kuralların gerektirdiği gibi manevra yapamaz. Bu bir arızadır.
- Manevra kabiliyeti kısıtlı tekne: yaptığı işin niteliği nedeniyle manevra yapamaz. Kablo ya da boru döşeme ve toplama, tarama, hidrografik çalışma, seyir halinde ikmal, uçak indirip kaldırma, mayın arama, rotadan sapmayı ağır biçimde kısıtlayan yedekleme.
- Su çekimi nedeniyle kısıtlı tekne: yalnızca makine ile yürütülen tekne; su çekimi, mevcut derinlik ve genişliğe göre rotadan sapma olanağını ağır biçimde kısıtlar.
- Seyir halinde: demirde değil, kıyıya bağlı değil, oturmuş değil. Dikkat: seyir halinde olmak hareket etmek anlamına gelmez, sürüklenen tekne de seyir halindedir.
- Balık avlayan tekne: yalnızca takım manevra kabiliyetini kısıtlıyorsa. Çekme oltasıyla avlanmak buna girmez.
- Birbirini gören tekneler: yalnızca biri diğerinden gözle görülebiliyorsa. Radar ekosu görmek sayılmaz.
- Kısıtlı görüş: sis, pus, kar, şiddetli yağmur, kum fırtınası ve benzeri nedenler.
Taranmış kanalda yüklü bir tanker su çekimi nedeniyle kısıtlıdır, manevrası kısıtlı değildir. Çalışan bir tarama gemisi manevrası kısıtlıdır. Dümeni kilitlenmiş tekne kumanda altında değildir. Üç ayrı fener takımı. İlk ikisi kural 18'deki yol verme sırasında yer alır, su çekimi nedeniyle kısıtlı tekneyi ise diğerleri yalnızca engellememekle yükümlüdür.
İngilizce özgün metin
Her zaman: açık havada da siste de
Bu yedi kural her görüş koşulunda geçerli, diğer tekneyi görüyor ya da yalnızca duyuyor olsan da.
Kural 4 Bu kısım her görüşte geçerli
Tek satır: bu kısmın kuralları her görüş koşulunda uygulanır.
Sis, gözcülük tutma ve emniyetli hızla gitme yükümlülüğünü kaldırmaz, ağırlaştırır.
İngilizce özgün metin
Kural 5 Gözcülük
Sürekli olarak görerek, duyarak ve mevcut bütün araçlarla gözcülük tutulur; amaç durumu ve çatışma riskini tam olarak değerlendirmektir. Radar ve AIS pencerede duran gözlerin yerini almaz, onlara eklenir.
Radar ekranına gömülmüş bir vardiya zabiti, yanındaki reflektörsüz küçük yelkenliyi görmedi. Bu kural 5'in ihlalidir ve çatışma soruşturmalarında en sık anılan kuraldır.
İngilizce özgün metin
Kural 6 Emniyetli hız
Emniyetli hız, zamanında etkili hareket yapıp koşullara uygun bir mesafede durabildiğin hızdır. Tablodan okunan bir sayı değil, koşullardan çıkarılan sonuçtur.
- Bütün tekneler için: görüş durumu, balıkçı yoğunluğu da dahil trafik yoğunluğu, manevra kabiliyeti ve durma mesafesi, geceleyin kıyı ışıklarının fonu ve kendi fenerlerinin yansıması, rüzgar, deniz ve akıntı, seyir tehlikelerine yakınlık, su çekiminin derinliğe oranı.
- Radarı olan tekneler için ek olarak: cihazın özellikleri ve sınırları, kullanılan mesafe skalası, deniz durumu ve havanın tespite etkisi, radarın küçük tekneleri ve buzu görmeyebileceği, ayrıca ekoların sayısı, yeri ve hareketi.
Siste 300 metre görüşte tam yol her tekne için emniyetsizdir: büyük bir gemi kilometrelerde durur. Burada emniyetli hız, görüş mesafesi içinde durabildiğin hızdır.
İngilizce özgün metin
Kural 7 Çatışma riski
Kuşkunun ana kuralı: kuşku varsa risk var kabul edilir. Risk mevcut bütün araçlarla belirlenir, gözle tahminle değil.
- Yaklaşan teknenin pusula kerterizi belirgin biçimde değişmiyorsa çatışma riski vardır.
- Kerteriz değişse bile risk olabilir: çok büyük bir tekneyle, yedek katarıyla ya da kısa mesafede yaklaşırken.
- Radar varsa ve çalışıyorsa gerçekten kullan: erken uyarı için uzun skalalar, radar plotu ya da eşdeğer sistematik gözlem.
- Yetersiz bilgiyle, özellikle yetersiz radar bilgisiyle varsayım yapılmaz.
Bir fener sancağında tam 40 derecede duruyor ve beş dakikada yer değiştirmedi, yalnızca büyüdü. Kerteriz sabit, yani aynı su noktasına gidiyorsunuz. Şimdi hareket et.
İngilizce özgün metin
Kural 8 Anlaşılmak için nasıl manevra yapılır
Hareket, koşullar izin veriyorsa kararlı, zamanında ve iyi gemicilik kurallarına uygun olmalı. Küçük düzeltmelerin ardı ardına yapılmasından kaçınmak gerekir, çünkü onları ne gözle ne radarda kimse görmez.
- Her rota ya da hız değişimi, karşıdakinin hemen fark edeceği kadar büyük olmalı. Küçük değişikliklerin ardı ardına yapılması klasik hatadır.
- Yer varsa en etkili yol genellikle önceden yapılan büyük bir rota değişimidir.
- Hareket emniyetli mesafeden geçmeyi sağlamalı ve etkisi, diğer tekne tamamen geçilip arkada bırakılana kadar izlenmeli.
- Daha güvenliyse ya da değerlendirmek için zaman gerekiyorsa yavaşlamak, durmak ya da tornistan vermek gerekir.
- «Yolunu engellememek» demek, son anda kaçınmak değil, önceden hareket edip güvenli geçiş için yeterli su alanı bırakmaktır. Çatışma riski doğduğunda bu yükümlülük ortadan kalkmaz.
Baş baş karşılaşmada 5 derecelik dönüş karşıdaki için görünmezdir ve yaklaşma sürer. Üç mil önceden yapılan 25 ya da 30 derecelik dönüş hem gözle hem radarda anında okunur. İşte kararlı hareket budur.
İngilizce özgün metin
Kural 9 Dar kanallar
Dar kanalda ya da geçitte sancak tarafından, dış sınıra emniyetli ve uygulanabilir olduğu ölçüde yakın seyret.
- 20 m'den kısa tekne ve yelkenli, yalnızca dar kanal ya da geçit içinde emniyetle seyredebilen teknenin geçişini engellememelidir.
- Balık avlayan tekne, dar kanal ya da geçit içinde seyreden hiçbir teknenin geçişini engellememelidir.
- Yalnızca kanal içinde seyredebilen bir tekneyi engelleyecekse kanalı kesip geçme. Niyetinden kuşku duyarsa beş kısa düdük verebilir.
- Kanalda yetişip geçme: bu ancak geçilen tekne güvenli geçiş için bir hareket yaparsa mümkünse, geçmek isteyen niyetini bildirmeli, öteki de onay verip yol açmalıdır. Bu onay onu kural 13'ten kurtarmaz.
- Diğer tekneleri görülemeyen bir dönemece yaklaşırken: bir uzun düdük ve azami dikkat.
- Dar kanalda demirlemekten kaçın.
Kanaldaki bir konteyner gemisi taranmış şeritten çıkamaz. 12 metrelik yelkenlin orada bulunabilir ama onu engellememelidir: kenara çekil ve geçmesine izin ver.
İngilizce özgün metin
Kural 10 Trafik ayırım düzenleri
Bunlar liman yaklaşmalarında ve boğazlardaki deniz şeritleridir. İçinde uygun şeritte ve genel trafik yönünde seyredilir, ayırım hattından ya da bölgesinden uzak durulur.
- Giriş ve çıkış uçlardan yapılır. Yandan giriliyorsa trafik yönüne olabildiğince küçük açıyla girilir.
- Şeritleri kesmekten kaçın. Kesmek zorundaysan genel trafik yönüne olabildiğince dik rotayla geç: şeritten en hızlı böyle çıkarsın ve duruşun herkes için nettir.
- Şeridi emniyetle kullanabiliyorsan kıyı trafik bölgesini kullanma. İstisnalar: 20 m'den kısa tekneler, yelkenliler, balık avlayanlar ve bölge içindeki bir limana, tesise ya da kılavuz istasyonuna gidenler.
- Balıkçı, şeritte seyreden hiçbir tekneyi engellememelidir. 20 m'den kısa tekne ya da yelkenli, şeritte seyreden makineli tekneyi engellememelidir.
- Düzenin içinde ve uçlarına yakın demirlemekten kaçın. Düzeni kullanmıyorsan ondan iyice uzak dur.
Yolu kısaltmak için Çanakkale ya da Dover geçidini çapraz kesmek ihlaldir. Akıntı seni sürüklese de rota trafiğe 90 derece konur.
İngilizce özgün metin
Birbirinizi gördüğünüzde
Bu kurallar yalnızca birbirini gören teknelerde işler. Yalnızca radarda görülen eko kısım III'e girer.
Kural 11 Bu kısım ne zaman uygulanır
Yalnızca tekneler birbirini gördüğünde, yani biri diğerinden gerçekten görülebildiğinde.
Siste iki milde bir eko var. Kural 12 ile 18 size henüz uygulanmaz: kural 19 işler.
İngilizce özgün metin
Kural 12 Yelkenli yelkenliye karşı
Şu sırayla bakılan üç durum:
- Farklı kontralar: rüzgarı iskeleden alan tekne yol verir.
- Aynı kontra: rüzgarüstünde olan tekne, rüzgaraltındakine yol verir.
- Rüzgarı iskeleden alıyorsan ve rüzgarüstündeki teknenin kontrasını belirleyemiyorsan: yol verirsin.
- Rüzgarüstü taraf, ana yelkenin bulunduğu tarafın karşısıdır; kabasorta armada ise en büyük sübye yelkeninin bulunduğu tarafın karşısı.
Sen rüzgarı sancaktan alıyorsun, o iskeleden. Yol veren o. İkiniz de sancaktan alıyorsanız rüzgara daha yakın olan yol verir: onun için rüzgardan düşmek daha kolaydır.
İngilizce özgün metin
Kural 13 Yetişip geçen tekne
Yetişip geçen tekne her zaman geçilen teknenin yolundan uzak durur ve bu kural, kesişme kurallarından üstündür. Yetişme geometriyle tanımlanır: kemerenin 22,5 dereceden fazla gerisinden yaklaşıyorsun, yani gece yalnızca onun pupa fenerini görüyor, hiçbir borda fenerini görmüyorsun.
- Yetişip geçip geçmediğinden kuşkuluysan geçtiğini varsay ve uzak dur.
- Sonradan kerterizin değişmesi seni kesişen tekne yapmaz ve geçilen tekne tamamen geçilip arkada bırakılana kadar seni yükümlülükten kurtarmaz.
Gece sancak baş omuzluğunda yalnızca beyaz bir pupa feneri görüyorsun, borda feneri yok. Onun pupa sektöründesin ve yetişip geçen sensin: o «sağında» olsa da yükümlülüğün tamamı sende.
İngilizce özgün metin
Kural 14 Baş baş karşılaşma
Zıt ya da neredeyse zıt rotalarda iki makineli tekne: her ikisi de sancağa döner ve iskele iskeleye geçerler. İkisinden biri değil, her ikisi.
- Durum, onu baştan ya da neredeyse baştan gördüğünde ve gece silyon fenerlerini aynı hizada ve/veya her iki borda fenerini aynı anda gördüğünde vardır.
- Böyle bir durumun var olup olmadığından kuşkuluysan var olduğunu varsay ve sancağa dön.
Gece aynı anda bir kırmızı ve bir yeşil fener, aralarında hizada beyaz fenerler görüyorsun. Başını sana dönmüş. İkiniz de sancağa dönün, iskele iskeleye geçin.
İngilizce özgün metin
Kural 15 Kesişen rotalar
Rotaları kesişen iki makineli tekne: diğerini kendi sancağında gören yol verir ve koşullar izin veriyorsa diğerinin başından geçmekten kaçınır, yani sancağa döner ve onun pupasından geçer.
Gece sancağında kırmızı bir fener görüyorsun: onun iskele bordasını görüyorsun, senin başının önünden sağdan sola geçiyor. Kırmızı dur demek, yol veren sensin. Yeşil görüyorsan onun sancak bordasını görüyorsun, yol veren o ve sen rotanı ve hızını korursun.
İngilizce özgün metin
Kural 16 Yol veren teknenin hareketi
Zamanında ve belirgin biçimde, iyice açıktan geçmek için. «Biraz döneyim, sonra bakarız» olmaz.
Sancaktan kesen tekneye yol verirken: iki üç milde yavaşla ve sancağa dön, üç gomina kalınca değil.
İngilizce özgün metin
Kural 17 Rotasını koruyan teknenin hareketi
Rota ve hızı korumak, davranışın öngörülebilir olsun diye. Ama bu, çatışmaya kadar gitme yükümlülüğü değildir:
- Diğerinin gereken hareketi yapmadığı açıkça belli olduğunda kendin manevra yapabilirsin.
- Çatışmanın artık yalnızca onun hareketiyle önlenemeyeceği kadar yakınsan, önlemeye en iyi yardım edecek şeyi yapmak zorundasın.
- Kesişmede kendi başına hareket eden makineli tekne, diğer makineli tekne iskele tarafındaysa koşullar izin verdiği ölçüde iskeleye dönmemelidir.
- Bu kural, yol vermek zorunda olan tekneyi yükümlülüğünden kurtarmaz.
Rotanı koruyorsun, o sancağında ve dönmüyor. İki milde beş kısa düdük verirsin. Bir milde kendin yavaşlayıp sancağa dönersin: iskeleye dönemezsin, o orada.
İngilizce özgün metin
Kural 18 Tekneler arası yükümlülükler
Yukarıdan aşağıya sıra. Her tekne, üstündeki bütün teknelere yol verir:
- Kumanda altında olmayan tekne.
- Manevra kabiliyeti kısıtlı tekne.
- Balık avlayan tekne (olabildiği ölçüde yol verir).
- Yelkenli tekne.
- Makine ile yürütülen tekne: yukarıdaki hepsine yol verir.
- Ayrıca: ilk ikisi dışındaki her tekne, koşullar izin veriyorsa, üç çepeçevre kırmızı ya da silindir gösteren su çekimi nedeniyle kısıtlı teknenin güvenli geçişini engellememelidir. O tekne de kendi durumunu göz önünde tutarak özel dikkatle seyretmelidir.
- Su üstündeki deniz uçağı bütün teknelerden uzak durur. Yer etkili tekne kalkışta, inişte ve yüzeye yakın uçuşta herkesten uzak durur; su üstünde sıradan makineli teknedir.
Köprüüstü ezberi: yapamaz, istemez, balıkçı, yelken, motor. Ama kural 9, 10 ve 13 bu sıradan üstündür: kanalda ve trafik şeridinde yelkenli ve balıkçı büyük gemiyi engellememelidir, yetişip geçen ise her zaman yol verir.
İngilizce özgün metin
Siste: birbirinizi görmüyorsunuz
Burada ne yol veren ne rotasını koruyan vardır: ikisi de hareket etmek zorundadır.
Kural 19 Kısıtlı görüşte teknelerin davranışı
Kısıtlı görüş bölgesinde ya da yakınında seyreden ve birbirini görmeyen tekneler için geçerlidir. Bu koşullara uygun emniyetli hızla seyret ve makineli tekneysen makineleri hemen manevraya hazır tut.
- Başka bir tekneyi yalnızca radarla tespit ettiysen, aşırı yakınlaşma ya da çatışma riski doğuyor mu belirle ve zamanında hareket et. Hareket rota değişimiyse, kemerenin önünde bulunan tekne için iskeleye dönmekten (yetiştiğin tekne hariç) ve kemerede ya da kemerenin gerisindeki tekneye doğru dönmekten kaçın.
- Çatışma riski bulunmadığı saptanmadıkça: kemerenin önünden gelir gibi bir sis işareti duyduysan ya da kemerenin önündeki tekneyle aşırı yakınlaşmayı önleyemiyorsan, dümen tutacak en az hıza in, gerekiyorsa tamamen dur ve tehlike geçene kadar azami dikkatle seyret.
Siste iskele baş omuzluğunda bir eko. İskeleye dönüp pupasından geçme dürtüsü yasak: karşıdaki, baş baş karşılaşmada yapıldığı gibi sancağa dönüyor olabilir ve buluşursunuz. Sancağa dön ve hız al.
İngilizce özgün metin
Fenerler ve işaretler
Üç açıdan tam şemalar «Fenerler ve işaretler» sekmesinde. Burada sözle bilinmesi gerekenler var.
Kural 20 Ne zaman ne gösterilir
Bu bölümün kuralları her havada geçerlidir. Fenerler gün batımından gün doğumuna kadar gösterilmek zorundadır ve bu süre içinde onlarla karıştırılabilecek ya da görünürlüklerini bozacak başka fener gösterilmez. Kısıtlı görüşte fenerler gündüz de gösterilmek zorundadır, diğer bütün hallerde ise gerekli görüldüğünde gösterilebilir. İşaretler gündüz gösterilir.
Öğle vakti sise girdiysen karanlığı bekleme, seyir fenerlerini yak.
İngilizce özgün metin
Kural 21 Hangi fenerler var
Bütün C bölümünü altı tanım taşır:
- Silyon feneri: orta hatta beyaz fener, 225 derece kapsar; baştan her iki bordada kemerenin 22,5 derece gerisine kadar.
- Borda fenerleri: sancakta yeşil, iskelede kırmızı, her biri 112,5 derece; baştan kendi bordasında kemerenin 22,5 derece gerisine kadar. 20 m'den kısa teknede tek fenerde birleştirilebilir.
- Pupa feneri: beyaz, pupaya olabildiğince yakın, 135 derece; tam pupadan her bordaya 67,5 derece.
- Yedekleme feneri: sarı, pupa fenerinin özelliklerinde.
- Çepeçevre fener: tam 360 derece kapsar.
- Çakar fener: düzenli aralıklarla dakikada 120 ve daha fazla çakar.
Topla: silyon fenerinin 225 derecesi ile pupa fenerinin 135 derecesi 360 eder. Borda fenerleri, silyon feneriyle aynı ön sektörü kapsar. Yetişme kuralı buradan gelir: kemerenin 22,5 derece gerisi, borda fenerlerinin bittiği ve yalnızca pupa fenerinin kaldığı sınırdır.
İngilizce özgün metin
Kural 22 Fenerler hangi mesafeden görünmeli
Tekne boyuna bağlı:
- 50 m ve üzeri: silyon 6 mil; borda, pupa, yedekleme ve çepeçevre fenerler 3 mil.
- 12 ile 50 m arası: silyon 5 mil (tekne 20 m'den kısaysa 3 mil), diğerleri 2 mil.
- 12 m'den kısa: silyon 2 mil, borda 1 mil, pupa, yedekleme ve çepeçevre fenerler 2 mil.
- Zor görülen, kısmen batık yedeklenen cisim: çepeçevre beyaz 3 mil.
10 metrelik bir yelkenli: borda fenerleri yalnızca bir milden görünür. 20 knot yaklaşma hızında bu bir mil üç dakikada alınır ve bütün açıktan geçme işi o üç dakikada çözülmek zorundadır. Küçük teknelerden bu yüzden ayrı bir dikkat istenir.
İngilizce özgün metin
Kural 23 Seyir halinde makineli teknenin fenerleri
Geri kalan her şeyin üzerine kurulduğu temel takım: baş tarafta silyon feneri, kıçta ve daha yüksekte ikinci silyon feneri (50 m'den itibaren zorunlu, altında isteğe bağlı), borda fenerleri ve pupa feneri.
- Deplasmansız durumdaki hava yastıklı tekne ek olarak çepeçevre sarı çakar gösterir.
- Kalkışta, inişte ve yüzeye yakın uçuşta yer etkili tekne ek olarak yüksek şiddetli çepeçevre kırmızı çakar gösterir.
- 12 m'den kısa: çepeçevre beyaz ve borda fenerleri yeterlidir. 7 m'den kısa ve 7 knotu geçmeyen: çepeçevre beyaz yeter, mümkünse borda fenerleri.
Gece hizada iki beyaz fener görüyorsun, alttaki sana daha yakın, ayrıca kırmızı bir borda feneri: kırmızı, onun iskele bordasını gördüğün anlamına gelir, yani sağdan sola gidiyor. Bu büyük bir makineli teknedir ve sancağındaysa yol veren sensin.
İngilizce özgün metin
Kural 24 Yedekleme ve itme
Yedekleyen tekne bir yerine dikey iki silyon feneri taşır; yedek boyu kendi pupasından yedeğin kıç ucuna kadar 200 m'yi geçiyorsa üç taşır. Ayrıca borda fenerleri, pupa feneri ve pupa fenerinin üstünde sarı yedekleme feneri. 200 m'yi geçerse gündüz baklava dilimi de.
- Baştan itiyor ya da yandan bağlı yedekliyorsa: iki silyon feneri, borda fenerleri, pupa feneri ve sarı yedekleme feneri yok.
- İten ve itilen tekne sert bağlıysa birleşik ünite sayılır, tek makineli tekne gibi kural 23 fenerlerini gösterir.
- Yedeklenen tekne: borda ve pupa fenerleri, yedek 200 m'yi geçerse baklava dilimi. Baştan itilen tekne baş ucunda borda fenerleri, yandan bağlı yedeklenen ise başta borda fenerleri ve pupa feneri taşır.
- Zor görülen, kısmen batık cisimler: uçlarda çepeçevre beyazlar, 25 m genişlikten sonra yanlarda iki tane daha, 100 m boydan sonra aralık 100 m'yi geçmeyecek şekilde fenerler ve kıç ucunda baklava dilimi.
Hizada iki beyaz, altlarında bir beyazın tam üstünde bir sarı ve yarım mil geride silyon feneri olmayan tek başına borda fenerleri görüyorsun. Bu bir römorkör ve mavnadır: aralarında halat var ve arasından asla geçilmez.
İngilizce özgün metin
Kural 25 Yelkenli tekneler ve kürekli tekneler
Seyir halindeki yelkenli borda fenerleri ve pupa feneri taşır, silyon feneri yok. 20 m'den kısaysa bunlar direk başında birleşik fenerde olabilir. Ayrıca direk başında yeşil üstünde kırmızı çepeçevre fener taşıyabilir, ama birleşik fenerle birlikte olmaz.
- 7 m'den kısa yelkenli ve kürekli tekne: bu fenerleri taşımıyorsa el feneri ya da beyaz ışıklı fener hazır tutmalı ve çatışmayı önlemek için zamanında göstermelidir.
- Yelken açıkken makinesi de çalışıyorsa: makine ile yürütülen teknedir ve gündüz baş tarafta iyi görünen yerde tepesi aşağı koni taşımak zorundadır.
Motorla ve yelkenle giden, koni taşımayan yelkenli klasik ihlaldir: herkes onu yol hakkı olan yelkenli sanır, oysa kurallara göre sıradan makineli teknedir.
İngilizce özgün metin
Kural 26 Balıkçı tekneleri
Balık avlayan tekne, seyir halinde de demirde de yalnızca bu kuraldaki fener ve işaretleri gösterir.
- Trol (suda ağ ya da tarak çekmek): çepeçevre yeşil üstünde beyaz, gündüz tepeleri birleşik iki koni. Suda yol alıyorsa: ek olarak borda ve pupa fenerleri. 50 m'den itibaren: yeşilin arkasında ve üstünde silyon feneri.
- Trol dışı avcılık (ağ, olta): çepeçevre kırmızı üstünde beyaz, aynı iki koni işareti. Yol alıyorsa: borda ve pupa fenerleri.
- Takım yatay olarak 150 m'den fazla uzanıyorsa: takım yönünde çepeçevre beyaz ya da tepesi yukarı koni.
- Avlanmayan tekne bu fenerleri gösteremez.
Ezber: yeşil çekiyor demek (trol), kırmızı sabit takımla duruyor demek. Balıkçıdan ayrı duran beyaz fener takımın nerede olduğunu gösterir, yani diğer taraftan geç.
İngilizce özgün metin
Kural 27 Kumanda altında olmayan, manevrası kısıtlı, dalgıç, mayın arama
En kalabalık fener ailesi:
- Kumanda altında değil: çepeçevre iki kırmızı, gündüz iki küre. Suda yol alıyorsa borda ve pupa fenerlerini ekler, ama silyon feneri göstermez.
- Manevrası kısıtlı: çepeçevre kırmızı, beyaz, kırmızı, gündüz küre, baklava, küre. Yol alıyorsa: ek olarak silyon, borda ve pupa fenerleri. Demirdeyse: ek olarak demir fenerleri.
- Rotadan sapmayı ağır kısıtlayan yedekleme, yedekleme fenerlerini ve kırmızı, beyaz, kırmızıyı gösterir.
- Engelli tarama ve sualtı çalışması: ek olarak engelli tarafta iki çepeçevre kırmızı ya da iki küre, geçilebilecek tarafta iki çepeçevre yeşil ya da iki baklava.
- Küçük tekneden dalgıç çalışması: kırmızı, beyaz, kırmızı ve en az 1 m yükseklikte sert «A» flaması.
- Mayın arama: makineli tekne fenerlerine ek olarak çepeçevre üç yeşil ya da üç küre, biri pruva direği başında, ikisi seren yakalarında. Anlamı: 1000 m'den yakına sokulmak tehlikeli.
- Mayın arama: makineli tekne fenerlerine ek olarak, demirdeyse demir fenerlerine ek olarak çepeçevre üç yeşil ya da üç küre. Biri pruva direği başında, ikisi seren yakalarında. Anlamı: 1000 m'den yakına sokulmak tehlikeli.
- Bunlar tehlike sinyali değildir: onlar Ek IV'te.
Gece çepeçevre üç fener: kırmızı, beyaz, kırmızı «manevram kısıtlı, yol ver» der. İki kırmızı «kumanda altında değilim» der. Tek fener farkı, ama durum farklı: birincisi çalışıyor, ikincisinin arızası var.
İngilizce özgün metin
27. kural. Kumanda altında olmayan, manevrası kısıtlı, dalgıç, mayın arama
Kural 28 Su çekimi nedeniyle kısıtlı tekne
Makineli tekne fenerlerine ek olarak dikey hizada çepeçevre üç kırmızı fener ya da gündüz silindir gösterebilir. Bu bir uyarıdır: dönecek suyum yok.
Liman yaklaşmasında hizada üç kırmızı, kanaldaki yüklü bir tankerdir. Kural 18'e göre kumanda altında olmayan ve manevrası kısıtlı tekneler dışında herkes onun geçişini engellememelidir.
İngilizce özgün metin
Kural 29 Kılavuz tekneleri
Kılavuzluk görevinde: direk başında ya da yakınında kırmızı üstünde beyaz çepeçevre fenerler. Seyir halinde borda ve pupa fenerlerini, demirdeyse demir fenerlerini ekler. Görev dışında boyuna uygun normal fenerleri gösterir.
Kılavuz alma bölgesinde kırmızı üstünde beyaz, kılavuz botudur. İngilizce ezber: white over red, pilot ahead.
İngilizce özgün metin
Kural 30 Demirli ve oturmuş tekne
Demirde: baş tarafta çepeçevre beyaz ve kıçta, daha aşağıda ikinci çepeçevre beyaz; gündüz baş tarafta küre. 50 m'den kısaysa iyi görünen yerde tek çepeçevre beyaz yeter. 100 m ve üzeri tekne güverteleri de aydınlatmak zorundadır.
- Oturmuşsa: demir fenerleri ve ek olarak dikey iki çepeçevre kırmızı, gündüz dikey üç küre.
- Dar kanal, kanal, demirleme yeri ve olağan trafik bölgeleri dışında demirli 7 m'den kısa tekne bunları göstermek zorunda değildir. Oturmuş 12 m'den kısa tekne ek kırmızıları ve küreleri göstermek zorunda değildir.
Demirleme yerinde borda feneri olmayan iki beyaz fener, yükseği başa doğru: tekne demirde, hareket etmiyor. İki kırmızı eklenirse oturmuş demektir, o zaman geniş yay çizerek geç: orada su sığdır.
İngilizce özgün metin
Kural 31 Deniz uçakları ve yer etkili tekneler
Öngörülen özelliklerde ya da yerlerde fener ve işaret göstermek uygulanabilir değilse, kuralların gereklerine olabildiğince yakın olanlar gösterilir.
Deniz uçağının silyon feneri için direği yoktur: fiziksel olarak taşıyabildiğini gösterir, ama görünür olmalı ve yanlış anlaşılmaya yol açmamalıdır.
İngilizce özgün metin
Ses ve ışık sinyalleri
Sinyallerin tam listesi «Ses sinyalleri» sekmesinde.
Kural 32 Kısa ve uzun nedir
Düdük, öngörülen sesleri verebilen her aygıttır. Kısa düdük yaklaşık 1 saniye sürer. Uzun düdük 4 ile 6 saniye sürer.
Beş kısa düdük, birer saniyelik beş kesik sestir, beş uzun değil: uzunlar tamamen başka bir şey anlatır.
İngilizce özgün metin
Kural 33 Gemide hangi donanım olmalı
12 m ve üzeri: düdük. 20 m ve üzeri: düdük ve çan. 100 m ve üzeri: ayrıca sesi çanla karıştırılamayacak bir gong. Çan ve gong eşdeğer donanımla değiştirilebilir, ama sinyali elle verme olanağı her zaman bulunmalıdır.
- 12 m'den kısa teknede bunlar zorunlu değil, ama etkili bir ses sinyali verecek başka bir araç bulunmalıdır.
Yelkenlide el kornası yeter, ama gemide ve çalışır durumda olmalı, yelkenlerin altına gömülü değil.
İngilizce özgün metin
Kural 34 Manevra ve uyarı sinyalleri
Birbirini gören teknelerde, seyir halindeki makineli tekne manevrasını düdükle bildirir: bir kısa sancağa dönüyorum, iki kısa iskeleye dönüyorum, üç kısa makineler tornistan. Aynı anlamlar çepeçevre beyaz fenerin çakmalarıyla tekrarlanabilir.
- Kanalda yetişip geçme: iki uzun ve bir kısa sancak bordadan geçme niyeti, iki uzun ve iki kısa iskele bordadan. Geçilen tekne uzun, kısa, uzun, kısa ile onay verir.
- En az beş kısa ve hızlı düdük (istersen çakmalarla) «niyetini anlamıyorum» ya da «yeterli hareket yaptığından kuşkuluyum» anlamına gelir. Hemen verilir.
- Kanal dönemecine yaklaşırken: bir uzun düdük, dönemecin ötesinde duyma mesafesindeki her tekne aynısıyla cevap verir.
- Düdükler birbirinden 100 m'den fazla uzaktaysa manevra sinyalleri için yalnızca biri kullanılır.
O sancağında, yol vermek zorunda ve vermiyor. Beş kısa düdük küfür değildir, kuralların öngördüğü «manevran bana anlaşılmıyor» deme biçimidir; ardından kendi başına hareket edebilirsin.
İngilizce özgün metin
Kural 35 Siste ses sinyalleri
Kısıtlı görüş bölgelerinde ya da yakınında, gündüz ve gece. Özü: en çok 2 dakikada bir bir uzun, suda yol alan makineli tekne; iki uzun, seyir halinde ama durmuş; bir uzun ve iki kısa, özel kategori; bir uzun ve üç kısa, yedeklenen tekne.
- Bir uzun ve iki kısayı verenler: kumanda altında olmayan, manevrası kısıtlı, su çekimi nedeniyle kısıtlı, yelkenli, balık avlayan, yedekleyen ya da iten tekneler. Demirde çalışan balıkçı ve manevrası kısıtlı tekne de aynısını verir.
- Demirde: en çok bir dakika aralıkla yaklaşık 5 saniye hızlı çan. 100 m'den itibaren başta çan, hemen ardından kıçta gong. Yaklaşan tekneyi uyarmak için kısa, uzun, kısa ekleyebilir.
- Oturmuşsa: hızlı çandan önce ve sonra üç ayrı belirgin çan vuruşu.
- 12 ile 20 m arası tekne çan sinyallerini vermek zorunda değildir, 12 m'den kısa tekne ise yukarıdaki sinyallerin hiçbirini vermek zorunda değildir. Ama ikisi de en çok 2 dakikada bir başka etkili bir ses sinyali vermek zorundadır.
- Görevdeki kılavuz teknesi dört kısa düdükten oluşan tanıtma sinyali ekleyebilir.
Siste kemerenin önünden bir uzun düdük duyuyorsun: bu, yol alan bir teknedir. Kural 19 hemen dümen tutacak en az hıza inmeyi ve durmaya hazır olmayı gerektirir.
İngilizce özgün metin
Kural 36 Dikkat çekmek için sinyaller
Kurallardaki sinyallerle karıştırılamayacak her ışık ya da ses sinyalini verebilirsin, ya da diğer tekneleri rahatsız etmeyecek biçimde projektör ışığını tehlike yönüne çevirebilirsin. Dikkat çekmek için kullanılan ışık, bir seyir yardımcısıyla karıştırılabilecek türde olmamalıdır. Yüksek şiddetli kesikli ya da döner ışıklardan kaçınılmalıdır.
Görülmediğini anlayan bir yelkenli kendi yelkenini el feneriyle aydınlatabilir: mantıklı ve izinli. Karşıdakinin köprüüstüne güçlü flaş tutmak ise değil.
İngilizce özgün metin
Kural 37 Tehlike sinyalleri
Tekne tehlikede ve yardım istiyorsa Ek IV'teki sinyalleri kullanır: fişek ve yıldızlar, kırmızı paraşütlü işaret fişeği, portakal rengi duman, sis düdüğüyle sürekli ses, SOS, telsizle «Mayday» sözcüğü, N ve C flamaları, açılmış kolları yavaşça kaldırıp indirmek, DSC alarmı ve acil durum radyo bikonu sinyali.
Beş kısa düdük tehlike değil, kural 34'e göre kuşkudur. Tehlike, sis düdüğünün kesintisiz sürekli sesidir.
İngilizce özgün metin
Muafiyetler
Tarihsel bölüm: kurallar yürürlüğe girmeden önce inşa edilen tekneler.
Kural 38 Kime ne kadar süre tanındı
Omurgası kurallar yürürlüğe girmeden (15 Temmuz 1977) önce konulan ve 1960 kurallarına uyan tekneler muaf tutuldu: fenerlerin görünme uzaklığı ve renk özellikleri için dört yıla kadar; 150 m ve daha uzun teknelerde silyon fenerlerinin yerini değiştirmek, Ek I'deki silyon ve borda fenerleri ile Ek III'teki ses donanımı için dokuz yıla kadar; İngiliz ölçü sisteminden metrik sisteme geçiş nedeniyle yer değişikliği, 150 m'den kısa teknelerde silyon fenerleri ve çepeçevre fenerlerin yerleşimi için süresiz.
Bugün pratik ağırlığı az, ama sınavda sorulur: görünme uzaklığı ve renk için süre dört yıldır.
İngilizce özgün metin
38 kuralın her biri kendi sayfasında
- Kural 1 Kurallar nerede geçerli
- Kural 2 Sorumluluk ve kurallardan ayrılma hakkı
- Kural 3 Kim nasıl adlandırılıyor
- Kural 4 Bu kısım her görüşte geçerli
- Kural 5 Gözcülük
- Kural 6 Emniyetli hız
- Kural 7 Çatışma riski
- Kural 8 Anlaşılmak için nasıl manevra yapılır
- Kural 9 Dar kanallar
- Kural 10 Trafik ayırım düzenleri
- Kural 11 Bu kısım ne zaman uygulanır
- Kural 12 Yelkenli yelkenliye karşı
- Kural 13 Yetişip geçen tekne
- Kural 14 Baş baş karşılaşma
- Kural 15 Kesişen rotalar
- Kural 16 Yol veren teknenin hareketi
- Kural 17 Rotasını koruyan teknenin hareketi
- Kural 18 Tekneler arası yükümlülükler
- Kural 19 Kısıtlı görüşte teknelerin davranışı
- Kural 20 Ne zaman ne gösterilir
- Kural 21 Hangi fenerler var
- Kural 22 Fenerler hangi mesafeden görünmeli
- Kural 23 Seyir halinde makineli teknenin fenerleri
- Kural 24 Yedekleme ve itme
- Kural 25 Yelkenli tekneler ve kürekli tekneler
- Kural 26 Balıkçı tekneleri
- Kural 27 Kumanda altında olmayan, manevrası kısıtlı, dalgıç, mayın arama
- Kural 28 Su çekimi nedeniyle kısıtlı tekne
- Kural 29 Kılavuz tekneleri
- Kural 30 Demirli ve oturmuş tekne
- Kural 31 Deniz uçakları ve yer etkili tekneler
- Kural 32 Kısa ve uzun nedir
- Kural 33 Gemide hangi donanım olmalı
- Kural 34 Manevra ve uyarı sinyalleri
- Kural 35 Siste ses sinyalleri
- Kural 36 Dikkat çekmek için sinyaller
- Kural 37 Tehlike sinyalleri
- Kural 38 Kime ne kadar süre tanındı